-
Nga:
BBC
- 7 shtator 2026 09:33
- Shpërndaje në:
Partia e ekstremit të djathtë Alternativa për Gjermaninë (AfD) ka shënuar një fitore bindëse në landin lindor gjerman të Saksonisë-Anhalt, duke lënë shumë prapa rivalët e saj kryesorë.
Megjithatë, rezultatet paraprake tregojnë se partia nuk ka arritur shumicën absolute të nevojshme për të qeverisur e vetme. AfD-ja ka siguruar 43.8% të votave, kundrejt 17.2% të CDU-së konservatore, ndërsa pritet të zhvillohen negociata të vështira për mënyrën se si do të qeveriset landi.
Udhëheqësi i AfD-së në këtë land, Ulrich Siegmund, e cilësoi rezultatin si “sensacional” dhe tha se partia ka marrë një mandat për të qeverisur.
Asnjë parti e ekstremit të djathtë nuk ka qeverisur një land gjerman që nga përfundimi i Luftës së Dytë Botërore. Qeverisja në nivel landesh do t'i jepte partisë kompetenca në fusha si policia, arsimi lokal dhe kultura.
Saksonia-Anhalt ka një popullsi prej rreth 2.1 milionë banorësh, ndërsa dega e AfD-së në këtë land është vlerësuar nga inteligjenca e brendshme gjermane si “ekstremiste e krahut të djathtë”. Ky klasifikim është kundërshtuar nga Siegmund, 35 vjeç.
Siegmund, së bashku me bashkëkryetarët e AfD-së në nivel kombëtar, Alice Weidel dhe Tino Chrupalla, shprehën gëzim të madh pasi sondazhet në dalje nga qendrat e votimit treguan se partia ishte në rrugën për të marrë më shumë se dyfishin e rezultatit të saj të vitit 2021.
Komentatorët dhe kundërshtarët politikë e cilësuan fitoren si një pikë kthese dhe një shkëputje nga e kaluara. Televizioni kryesor gjerman, Das Erste, anuloi transmetimin e serialit të tij të famshëm kriminal “Tatort” për t'u përqendruar te rëndësia e rezultatit zgjedhor.
“Kjo nuk ka të bëjë vetëm me Saksoninë-Anhaltin”, u tha Siegmund mbështetësve të tij. “Është një sinjal për të gjithë Gjermaninë – një sinjal i vetëbesimit.”
Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, publikoi një pamje të rezultateve të projektuara nga televizioni gjerman në platformën e tij Truth Social. Më pas, i dërguari presidencial rus Kirill Dmitriev bëri një fotografi të postimit të Trumpit dhe e përshëndeti atë që e cilësoi si një “fitore historike për AfD-në pragmatike”.
Dmitriev kishte lavdëruar më herët AfD-në, parti e cila ka qëndrime miqësore ndaj Rusisë, duke e cilësuar si “partinë e shpresës dhe arsyes, bashkëpunimit, së vërtetës dhe shpresës për Gjermaninë”.
Para zgjedhjeve federale të Gjermanisë vitin e kaluar, edhe nënpresidenti i SHBA-së, JD Vance, kishte shprehur mbështetjen për këtë parti, një veprim që në Gjermani ishte kritikuar si ndërhyrje politike.
Ndërkohë, kryeministri polak i qendrës së djathtë, Donald Tusk, e ka parë rezultatin në një mënyrë krejt tjetër. Ai deklaroi se “në Poloni vetëm idiotët dhe tradhtarët mund të gëzohen për triumfin e AfD-së”.
AfD-ja synon të formojë qeverinë në landin lindor të Gjermanisë pas fitores në zgjedhje
Photo: Associated Press
Partia e ekstremit të djathtë Alternativa për Gjermaninë (AfD) thotë se do të përpiqet të krijojë një “shumicë të qëndrueshme”, pasi në zgjedhjet e së dielës në landin lindor të Saksoni-Anhaltit nuk arriti të sigurojë numrin e nevojshëm të mandateve për të qeverisur e vetme.
AfD-ja ka fituar bindshëm zgjedhjet rajonale, duke hapur mundësinë për krijimin e qeverisë së parë të një partie populiste të krahut të djathtë që nga epoka naziste.
“Qëllimi ynë tani është të organizojmë pikërisht këtë shumicë të qëndrueshme në ditët dhe javët e ardhshme”, ka thënë të hënën Ulrich Siegmund, kandidati i AfD-së për postin e kryeministrit të Saksoni-Anhaltit.
“Qoftë përmes mbështetjes, dhe me këtë nënkuptoj mbështetje të plotë, nga një grup parlamentar apo nga deputetë të veçantë të parlamentit të landit”, ka shtuar ai.
Agjencia gjermane e Inteligjencës së brendshme e klasifikon AfD-në si një grup ekstremist në disa rajone të vendit.
Për shkak të së kaluarës naziste të Gjermanisë, lëvizjet e ekstremit të djathtë janë gjithmonë nën një vëzhgim të fortë, ndërsa partitë e tjera kryesore ruajnë një “vijë të kuqe” kundër çdo forme bashkëpunimi me to.
Ndryshe nga shumica e vendeve evropiane, Gjermania moderne ende nuk ka pasur një parti të ekstremit të djathtë apo populiste të krahut të djathtë që të drejtojë një qeveri kombëtare, rajonale apo të një qyteti të madh.
Kancelari gjerman, Friedrich Merz, i cili drejton Unionin Kristian-Demokrat të qendrës së djathtë, erdhi në pushtet duke u zotuar se do ta dobësonte AfD-në, por nuk arriti ta përmbushte premtimin.
“CDU-ja (Unioni Kristian-Demokrat i Gjermanisë) nuk do të jetë kurrë më në gjendje të fitojë zgjedhjet federale”, ka thënë në konferencë bashkëkryetarja e AfD-së, Alice Ëeidel.
“Ata tashmë janë 10% pas nesh dhe qëllimi im i deklaruar është ta zgjerojmë ndjeshëm këtë diferencë sa më shpejt të jetë e mundur dhe të arrijmë të paktën 40% në zgjedhjet e ardhshme federale”, ka shtuar ajo.
Mbështetja për CDU-në e Merzit është përgjysmuar ndërsa AfD-ja më shumë se ka dyfishuar pjesën e saj të votave. Rezultati mund t’i japë gjithashtu më shumë energji AfD-së në zgjedhjet e tjera rajonale që do të zhvillohen më vonë këtë muaj.
Fitorja e fuqishme e AfD-së përbën një shpërqendrim të madh për Gjermaninë dhe Merzin në një kohë kur Evropa përballet me disa sfida, përfshirë agresionin e vazhdueshëm të Rusisë kundër Ukrainës, një fushatë të dyshuar sabotimi që synon vendet e NATO-s dhe marrëdhëniet e vështira me presidentin amerikan Donald Trump.
Merzi i tronditur nga fitorja e AfD-së: Humbja më e rëndë në dekada
Photo: Flutura Gashi-Mehmeti dhe Associated Press
Kancelari gjerman, Friedrich Merz, deklaruar të hënën se është i tronditur nga rezultati i zgjedhjeve rajonale në landin Saksoni-Anhalt, që janë mbajtur të dielën.
Duke folur në një konferencë për media, Merz ka thënë se kjo është humbja më e rëndë zgjedhore që partia e tij, CDU, e cila ka qeverisur në Saksoni-Anhalt për 24 vjet, ka pësuar në vite apo dekada.
"Jemi të gjithë thellësisht të tronditur....Nuk e prisnim që gjërat të shkonin kështu”, ka thënë Merz.
Ai ka shtuar se votimi "do të ketë pasoja" duke thënë se mjafton një vështrim mbi ata që e uruan AfD-në për të kuptuar "nivelin e vëmendjes ndërkombëtare që ka tërhequr ky rezultat".
Ai thotë se "kur pothuajse 60% e votuesve... votojnë për parti politike që vënë në dyshim në thelb institucionet demokratike të vendit tonë... ky është një rezultat zgjedhor që nuk mund ta kalojmë thjesht sikur të mos kishte ndodhur asgjë".
Kancelari gjerman, Friedrich Merz, po përballet të hënën me një situatë të vështirë, pasi partia e tij u mposht thellë nga Alternativa për Gjermaninë (AfD) në zgjedhjet rajonale, rezultat që mund t’i hapë rrugën partisë së ekstremit të djathtë për të udhëhequr qeverinë e parë rajonale të së djathtës ekstreme në Gjermani që nga epoka naziste.
AfD-ja, e klasifikuar nga agjencia gjermane e inteligjencës së brendshme si një grup ekstremist, mbeti fare pranë shumicës absolute në zgjedhjet e së dielës në landin lindor të Saksonisë-Anhalt.
Merzi në vështirësi pas fitores së parë të një partie të ekstremit të djathtë që nga epoka naziste
Photo: Associated Press
Kancelari gjerman, Friedrich Merz, po përballet të hënën me një situatë të vështirë, pasi partia e tij u mposht thellë nga Alternativa për Gjermaninë (AfD) në zgjedhjet rajonale, rezultat që mund t’i hapë rrugën partisë së ekstremit të djathtë për të udhëhequr qeverinë e parë rajonale të së djathtës ekstreme në Gjermani që nga epoka naziste.
AfD-ja, e klasifikuar nga agjencia gjermane e inteligjencës së brendshme si një grup ekstremist, mbeti fare pranë shumicës absolute në zgjedhjet e së dielës në landin lindor të Saksonisë-Anhalt.
Megjithatë, përpara janë bisedime të ndërlikuara për formimin e koalicionit, ndërsa kandidati i AfD-së për postin e kryeministrit të landit, Ulrich Siegmund, synon ende të bëhet kreu i parë i një qeverie rajonale nga kjo parti e ekstremit të djathtë.
“Është shumë e qartë se duam që votuesit, më në fund, pas zgjedhjeve të marrin atë për të cilën votuan”, ka thënë Siegmund për transmetuesin publik ZDF të dielën në mbrëmje.
“Mbi 44% votuan për ndryshimin politik... dhe kjo duhet të zbatohet pas zgjedhjeve”, ka shtuar ai.
Rezultati dobëson kancelarin Merz, i cili pritet të mbajë një pjesë të përgjegjësisë për humbjen historike të partisë së tij, pasi CDU-ja ka udhëhequr landin për 24 vjetët e fundit.
Partia e qendrës së djathtë e Merzit, Unioni Kristian Demokrat (CDU), ka përgjysmuar rezultatin e saj elektoral, ndërsa AfD-ja më shumë se ka dyfishuar pjesën e saj të votave. Rezultati mund t’i japë gjithashtu një shtysë AfD-së në zgjedhjet e tjera rajonale që do të zhvillohen më vonë këtë muaj.
Merzi pritet të komentojë rezultatin e zgjedhjeve të hënën, pas takimeve me drejtuesit e partisë dhe të qeverisë.
AfD-ja, e njohur për qëndrimin e saj pro-rus dhe për politikat radikale kundër emigracionit, është partia më e madhe opozitare në parlamentin federal gjerman dhe ka mbështetjen më të madhe në pjesën lindore të vendit, dikur pjesë e Gjermanisë komuniste dhe ekonomikisht më pak të zhvilluar, ku ndodhet edhe Saksonia-Anhalt.
Në ditët dhe ndoshta javët e ardhshme priten bisedime të vështira për formimin e qeverisë së landit.
Udhëheqja e një qeverie rajonale do të ishte fitorja më e madhe politike e AfD-së në historinë e saj 13-vjeçare. Kjo ndodh në një kohë kur pakënaqësia ndaj qeverisë kombëtare është e përhapur dhe ajo ende nuk ka arritur t’i bindë votuesit se mund ta nxjerrë ekonominë gjermane nga stagnimi.
Edhe pse Siegmund ka përjashtuar mundësinë e një qeverie minoritare të AfD-së, partia e tij mund të qeverisë me partinë e së majtës radikale BSË. Të dyja partitë ndajnë një qëndrim miqësor ndaj Rusisë dhe kundërshtojnë emigracionin, megjithëse nuk bien dakord për disa çështje të tjera.
Formimi i një qeverie që përjashton AfD-në do të ishte i mundur vetëm nëse të gjitha partitë e tjera të zgjedhura do të bashkoheshin: CDU-ja, Social Demokratët, të Gjelbrit, Partia e Majtë dhe BSË-ja.
Megjithatë, një koalicion me pesë parti do të ishte jashtëzakonisht i pazakontë, shumë i ndërlikuar dhe vështirë të imagjinohej.
Franca e shqetësuar nga fitorja e së djathtës ekstreme në Gjermani
Photo: Associated Press
Ministrat e qeverisë franceze kanë shprehur shqetësimin e tyre të hënën lidhur me ndikimin e fitores së partisë së ekstremit të djathtë "Alternativa për Gjermaninë" (AfD) në zgjedhjet shtetërore të Saksonisë-Anhalt të dielën.
Sipas sondazheve të kryera në dalje të qendrave të votimit, partia "Alternativa për Gjermaninë" (AfD) u rendit e para në zgjedhjet shtetërore të Saksonisë-Anhalt, duke e sjellë një parti të ekstremit të djathtë pranë marrjes së pushtetit në nivel shtetëror për herë të parë që nga Lufta e Dytë Botërore.
"Kjo dërgon qartazi një sinjal shumë, shumë shqetësues”, ka thënë ministri francez i Financave, Roland Lescure, për radion RTL.
"Kjo tregon se ne përballemi me një sfidë të madhe përballë një vale populiste që po përhapet sot në mbarë botën dhe të cilës duhet t'i rezistojmë”, ka shtuar Lescure.
Qëndrimet e Lescure-it pasqyronin komente të ngjashme të bëra vonë të dielën nga ministri francez për Çështjet Evropiane, Benjamin Haddad.
"Fitorja e ekstremit të djathtë në zgjedhjet rajonale gjermane shënon një moment shumë serioz për Evropën”, ka shkruar ai në platformën X.
"Duhet t'i dëgjojmë me përulësi zemërimin, frikën dhe shqetësimet, si dhe t'u përgjigjemi siç duhet këtyre shqetësimeve. Por nacionalizmi dhe ksenofobia nuk do të jenë kurrë zgjidhja”, ka shtuar Haddad.