Arbëri

Identifikohen planprograme me të dhëna të pasakta shkencore në UP

Universiteti i Prishtinës

Fakte të pasakta shkencore në planprograme mësimore kanë identifikuar ekspertët ndërkombëtarë gjatë procesit të akreditimit të programit “Biologji Molekulare” në kuadër të Fakultetit të Shkencave Matematike-Natyrore. Në disa planprograme, sipas ekspertëve, mungon dinamika e shkencës bashkëkohore. Në fakultet thanë se vërejtjet ishin thjesht gabime teknike dhe se ato janë përmirësuar

Kritika për mungesë të përmbajtjes moderne dhe për huqje të fakteve shkencore në planprograme mësimore ka drejtuar ekipi i ekspertëve ndërkombëtarë gjatë procesit akreditues të programit “Biologji Molekulare”, në kuadër të Fakultetit të Shkencave Matematike-Natyrore (FSHMN).

Programi, i cili është akredituar për herë të parë në mars të këtij viti, është vlerësuar i nevojshëm për prodhimin e kuadrove në përballimin e kërcënimeve pandemike nga grupi i ekspertëve ndërkombëtarë që është i përbërë nga profesori i Universitetit të Zagrebit, Mlladen Krajaçiq dhe ekspertja për çështje të studentëve, Delia Lupescu.

Procesi i akreditimit dhe i riakreditimit të programeve studimore organizohet nga Agjencia e Kosovës për Akreditim ndërsa realizohet nga ekspertë ndërkombëtarë.

Në raportin vlerësues ekspertët ndërkombëtarë kanë theksuar se planprogramet duhet të rishikohen, pasi që “atyre u mungon dinamika e shkencës bashkëkohore”.

“Megjithatë, disa planprograme kanë nevojë për një rishikim për të sjellë një përmbajtje moderne, të lidhur me biologjinë molekulare”, është thënë në raport. “Shembulli më i keq i planprogramit të papërshtatshëm është ai i shoqëruar për lëndët e algologjisë dhe mikologjisë. Planprogrami përfaqëson një kaos, i përbërë nga një numër faktesh biologjike tmerrësisht të pasakta, në kundërshtim të fortë me faktet e fundit në shkencën moderne të biologjisë të shekullit 21”.

Ekspertët kanë ngritur si problematikë prezencën e disa profesorëve që nuk kanë treguar gatishmëri për të përditësuar përmbajtjen mësimore. Në raport ekspertët kanë kërkuar që profesorët e tillë të përjashtohen nga programi.

“Disa profesorë të moshuar, të cilët nuk janë në gjendje të përditësojnë përshkrimet e lëndëve të tyre dhe të përmirësojnë përmbajtjen e procesit arsimor duhet të përjashtohen nga programi i studimit në biologji molekulare. Ata nuk janë një staf akademik i duhur për t'u përfshirë në fushën më dinamike të shkencës bashkëkohore”, është thënë në raport.

Për çështjen e planprogrameve, në FSHMN janë arsyetuar se ka pasur gabim teknik.

Ilir Mazreku, bartës i programit “Biologji Molekulare”, ka thënë se gabimet janë përmirësuar.

“Ky ka qenë një gabim teknik i profesorit, i cili ka bashkëngjitur në e-mail një syllabus të pakompletuar. Për arsye se lënda është zgjedhore, që do të thotë se është shumë e specializuar, bartësit e programit nuk kanë pasur njohuri për përmbajtjen e lëndës dhe gabimi është bartur deri në versionin e dërguar tek eksperti”, ka thënë Mazreku.

Përkitazi me kërkesën e ekspertëve që profesorët e tillë të përjashtohen nga programi, Mazreku ka thënë se për këtë çështje do të vendosë Këshilli i FSHMN-së.

“Sa i përket angazhimit të stafit për lëndën e lartcekur, kjo vendoset nga këshilli i FSHMN-së, para fillimit të vitit akademik 2024/25, vit kur kjo lëndë do mbahet për herë të parë”, ka thënë ai.

Prezantim bizar e kanë quajtur ekspertët aplikimin e stafit akademik për akreditim, pasi që, sipas tyre, ka pasur mungesë të dokumentacioneve që i dëshmojnë arritjet e profesorëve e që, sipas Fakultetit, ka qenë problem teknik që është rregulluar.

“Për më tepër, nga ai prezantim bizar i stafit akademik, u realizua në mënyrë jokonsistente, për sa i përket numrit të personelit akademik dhe pozitave të tyre akademike – p.sh., të njëjtët njerëz konsiderohen profesorë asistentë ose profesorë të asociuar në dokumente të ndryshme, ose kapituj të ndryshëm të të njëjtit dokument”, është thënë në raport.

Programi “Biologji Molekulare” do të zhvillohet në bashkëpunim me Fakultetin e Mjekësisë dhe me Fakultetin e Bujqësisë dhe Veterinarisë. Në raport ekspertët janë ankuar se, megjithëkëtë, në staf akademik janë përfshirë vetëm ata të FSHMN-së. Mazreku ka thënë se aty janë të përfshirë katër profesorë të të dy fakulteteve.

Ekspertët kritikë tjetër kanë adresuar edhe për angazhimin e asistentëve, të cilët ende nuk e kanë përfunduar nivelin e doktoratës.

“Për më tepër, disa prej tyre janë ligjërues të tri lëndëve dhe të ngarkuar me një numër të konsiderueshëm të orëve mësimore. Në rastin konkret, pedagogu i ri është një asistent kërkimor intensiv me një planprogram të spikatur. Por megjithatë, angazhimet e tilla rekomandohet që të merren vetëm në raste të jashtëzakonshme dhe jo rregullisht”, është specifikuar në raport.

Mazreku ka thënë se për shkak të performacës së lartë të treguar është vendosur të bëhet përfshirja edhe e pedagogëve të rinj në planprogram. Ai ka shtuar se deri në nisjen e programit pritet që ata të përfundojnë doktoratën.

Ekspertët e kanë kualifikuar strukturën e departamentit të Biologjisë si piramidë të përmbysur, pasi që numri i profesorëve të rregullt është më i lartë në proporcion me atë të asistentëve. 14 është numri i profesorëve të rregullt, 5 i profesorëve të asociuar, 3 i profesorë asistentë dhe 9 i asistentëve. Kjo, sipas ekspertëve, mund të shkaktojë probleme në mbajtjen e ligjëratave në grupe të vogla të studentëve.

“Duke marrë parasysh një numër të vogël asistentësh, një ngarkesë të madhe me orë mësimore të personelit akademik dhe nevojën e ndarjes së studentëve në grupe të vogla pune, ekipi i ekspertëve është i shqetësuar për kryerjen e duhur të punës praktike të studentëve – biologjia molekulare nuk duhet të jetë një shpjegim teorik”, është theksuar në raport.

Krahas kritikave, ekspertët kanë drejtuar lëvdata për punën kërkimore të fakultetit dhe për pajisjen e laboratorëve me mjete pune.

“Ka disa laboratorë që duken të kufizuar në hapësirë, por të pajisur plotësisht si për kërkime ashtu edhe për punë të shkëlqyer laboratorike me studentët. Këta shembuj pozitivë rezultuan nga arritjet individuale dhe entuziazmi i disa profesorëve të shquar të stafit”, shkruan në raport, në të cilin përmendet se fakulteti ka publikuar 39 punime shkencore në pesë vjetët e fundit.

Programi është akredituar për tre vjet, gjatë së cilës periudhë ekspertët kanë shprehur bindjen se do të shndërrohet në një nga programet më të shquar të UP-së. Mazreku ka thënë se programi do të zbatohet sikurse në Universitetin e Zagrebit, prej të cilit është inspiruar përmbajtja e programit.

“Si përfundim jemi shumë të lumtur që vërejtjet kanë qenë të gjitha probleme të gabimeve teknike dhe jo të atyre përmbajtjesore. Eksperti kryesor (profesor) ka qenë pikërisht profesor në programin e Biologjisë Molekulare të Universitetit prej nga UP-ja ka marr modelin. Kjo e ka bërë vlerësimin shumë më të vështirë, por suksesi në akreditim na ka dhënë të kuptojmë që cilësia e programit është e një niveli shumë të lartë”, ka thënë Mazreku.

Ekspertët ndërkombëtarë i kanë kërkuar gjithashtu menaxhmentit të UP-së që të punohet në ngritjen e kritereve për avancim, pasi që kjo “është duke shkaktuar probleme në cilësinë e stafit akademik”.

Faton Berisha, prorektor për integritet akademik, ka thënë për KOHËN se ngritja e kritereve është duke u shqyrtuar në procesin e ndryshimit të Statutit.

“Ngritja e kritereve të nevojshme për avancimin e stafit akademik ka qenë dhe mbetet politikë e Senatit dhe menaxhmentit të Universitetit të Prishtinës. Politika e tillë mbetet motivi kryesor për stafin akademik të Universitetit të Prishtinës për kërkim shkencor cilësor dhe botim në revista shkencore kredibile ndërkombëtare dhe mbetet mekanizmi kryesor prapa ngritjes së rejtingut ndërkombëtar të Universitetit të Prishtinës”, ka theksuar ai.