Kinezishtja - gjuha më e vështirë

Publikuar: 23.03.2013 - 09:44

Ueb-faqja e njohur ranker.com ka publikuar njė listė me gjuhėt mė tė vėshtira pėr t’u mėsuar. Vendet e para tė listės i zėnė gjuhėt nga vendet e Lindjes sė Largėt, por edhe sllovenishtja dhe disa gjuhė tė Ballkanit. Listėn e kryeson gjuha kineze e pasuar nga arabishtja, rusishtja, islandishtja gjuha vietnameze, hungarishtja, japonishtja dhe polonishtja.

Pėrgjigjja pyetjes se sa e vėshtirė ėshtė tė mėsohet njė gjuhė ėshtė subjektive dhe nuk varet vetėm nga talenti, por edhe nga vendi, pėrkatėsisht nga pjesa e botės prej sė cilės vjen njė person, njashtu si edhe dallimi midis gjuhės amtare dhe asaj qė synohet tė mėsohet.

Ueb-faqja e cila rangimet kryesisht i bėn nė bazė tė votave tė lexuesve ėshtė marrė me pyetjen se sa ėshtė e vėshtirė tė mėsohet njė gjuhė. Pos kėtyre katėr gjuhėve – qė janė kryesisht gjuhė aziatike – nė maja ka zėnė vend edhe arabishtja, e cila, pos nė Lindjen e Afėrt, flitet edhe nė vende tė Afrikės Veriore.

Njerėzit qė mėsojnė kinezisht, e gjuha amtare nuk ėshtė e afėrt me kinezishten, hasin nė vėshtirėsi tė shumta gjatė pėrvetėsimit tė kėsaj gjuhe. Kinezishtja ėshtė njėra prej gjuhėve mė tė vjetra nė botė dhe me numrin mė tė madh tė folėsve. Ajo ėshtė zhvilluar nė disa shkallė gjatė tre mijė vjetėve. Problem mė vete ėshtė fakti se shkrimi nė kėtė gjuhė ėshtė logo-grafik qė do tė thotė qė njė shenjė mund tė ketė domethėnien e njė nocioni a sendi, pėrderisa me bashkimin e tyre krijohet njė konstruksion i pėrbėrė. Me qėllim qė tė huajve t’u lehtėsohet nxėnia e kėsaj gjuhe, ėshtė realizuar procesi i “latinizimit”. Gati probleme tė njėjtė hasen edhe te njė grup gjuhėsh tė Lindjes sė Largėt qė konsiderohen si mė tė zorshmet pėr t’u mėsuar. Fakti qė nė krye tė listės rreshtohen gjuhėt tė cilat nuk kanė shkrim latin, nxjerr pėrfundimin se hartimi i listės nuk ėshtė fort reprezentativ, ngase ndikohet nga qarqet e civilizimit perėndimor.

Kėtė e vėrteton edhe fakti qė nė mesin e 15 gjuhėve mė tė zorshme zė vend vetėm njė gjuhė nga grupi i gjuhėve gjermanike apo romane. Bėhet fjalė pėr gjuhėn islandeze, e cila i pėrket nėngrupit tė gjuhėve skandinave dhe flitet nga 300 mijė njerėz.

Sa i pėrket Evropės, tė huajt kanė vėshtirėsi me rusishten dhe hungarishten, por nuk i konsiderojnė fort tė lehta as greqishten e polonishten. Greqishtja dhe hungarishtja bėjnė pjesė nė grupin e “gjuhėve tė vogla” nė Kontinentin e Vjetėr dhe pėr nga natyra nuk janė fort tė zakonshme dhe kanė njė gramatikė e cila do punė pėr t’u mėsuar. Gjuhėt sllave, si rusishtja e polonishtja, pėr ata qė nuk e kanė gjuhė amtare, ngarkojnė me rasa krahas peripecive tė tjera nė gramatikė qė nuk janė fort tė kapshme pėr njė amerikan apo pėr britanik. Njė vend goxha tė lartė nė listėn e gjuhėve tė zorshme pėr tė mėsuar e zė edhe sllovenishtja e cila renditet e 15-ta.  

hithi25.03.2013/14:13

Agim shume paske studiu gjuhet por po te le edhe nje her analizo pak rumanish dhe shqip aty mundesh me gjet fjal qe thuhen njejt edhe e kan kuptimin e njejt ne te dy gjuhet si psh qaf, duhan, buz etj

agimi23.03.2013/20:09

Te gjitha gjuhet e bote kane ngjajshmeri dhe shume te peraferta po veq Gjuha shqipe nuk ka as nje gjuhe te ngjajshem po nje qe te gjuha jone eshte pse te gjitha gjuhet e botes gjen dhe perdoren fjale Shqip po ne nuk perdorim fjale te huja perveq ato qe ne tenknologji apo ato qe perdorin njeze te mashtrum te qmendure alla etj qe po humbin kuptimin e gjuhes sone me kulture dhe perdorim te fjalve te huja