Dhjetë pemët më të shëndetshme

Publikuar: 24.03.2012 - 18:21

Kjo listė pėrmban pemėt e pasura me pėrbėrės ushqyes dhe me veprimin mė tė mirė dhe pemėt mė tė pasura me antioksidantė tė cilat janė shumė tė dobishme pėr shėndetin tonė dhe parandalimin e shumė sėmundjeve.

Nėse dėshironi tė merrni mė tė mirėn nga pemėt, gjithsesi zgjidhni ndonjė nga ato qė renditen mė poshtė pėr t’u dukur mė mirė, pėr tė pėrmirėsuar koncentrimin, produktivitetin dhe energjinė.

Por kjo nuk ėshtė e tėra. Fjala e urtė popullore qė thotė se njė mollė nė ditė e lė mjekun tuaj pa gjysmėn e punės, pėrnjėmend mund tė tregohet e vėrtetė, qoftė kur bėhet fjalė pėr mollėn, kivin, kajsinė, papajėn ose boronicat.

Pėrveē qė tė gjitha kėto pemė janė tė shijshme dhe ushqyese dhe zvogėlojnė mundėsinė e ftohjes, gripit, sėmundjeve tė zemrės, madje edhe tė kancerit, duke ngrėnė pemėt mė tė shėndetshme qė pėrmbajnė shumė antioksidantė do ta ndihmoni veten edhe pėr t’u ndier mė mirė dhe qė tė jetoni mė gjatė.



1.    Mollėt – me lėkurėn qė pėrmban pektinė, 5 gramė fibra dhe dozėn ideale tė antioksidantėve. Fibrat nga mollėt ndihmojnė tė reduktohet niveli i kolesterinės dhe tė rregullohet procesi i tretjes. Molla me madhėsi tė mesme ka 80 kalori.

2.    Kajsitė –Janė tė pasura me vitamina A, C dhe E, kalium, hekur dhe karotėn. Likopenet tė cilat gjenden nė kajsi ndihmojnė rreth mbrojtjes sė syve tuaj dhe tė reduktohet rreziku nga sėmundjet e zemrės, oksidimi i kolesterinės LDL dhe llojet e caktuara tė kancerit – veēanėrisht kancerit tė lėkurės. Fibrat nga kajsitė ndihmojnė tek kapsllėku. Njė kajsi pėrmban vetėm 19 kalori.

3.    Bananet –Janė burim i shkėlqyer i kaliumit (pėrmbajnė rreth 400 gramė), i cili ndihmon tė reduktohet rreziku nga tensioni i lartė i gjakut dhe infarkti dhe ka rol kyē nė funksionimin e muskujve. Bananet janė tė shijshme dhe tė ėmbla, duke ju bėrė kėshtu zėvendėsim i shkėlqyer pėr sheqerin dhe burim natyral i energjisė. Fibrat nė banane ndihmojnė florėn e zorrėve. Banania me madhėsi mesatare pėrmban rreth 108 kalori.

4.    Frutat e malit – janė tė pasura me antioksidantė, pėrmbajnė edhe vitaminė C. Shumė hulumtime tregojnė qė frutat malore ofrojnė mbrojtje tė shkėlqyeshme nga sėmundjet e zemrės, kanceri dhe shumė sėmundje tjera. Kėto janė boronicat (pemėt me mė sė shumti antioksidantė). Para tė gjithave pėrfitimeve tjera shėndetėsore, boronicat parandalojnė tensionin e lartė tė gjakut dhe nė masė tė madhe ndihmojnė nė parandalimin e sėmundjes sė Alzheimerit. Njė filxhan me boronica pėrmban 81 kalori dhe 4 gramė fibra), manaferrat (njė filxhan manaferra pėrmban 74 kalori dhe 10 gramė fibra tė mahnitshme), malinat (njė filxhan ka 60 kalori dhe 8 gramė fibra), dredhėzat (njė filxhan pėrmban 59 kalori dhe 5 gramė fibra) etj.

5.    Pjepri – ėshtė bombė me vitamina C, kalium dhe karoten. Ndihmon kundėr inflamacioneve tė ndryshme, gjatė parandalimi tė kancerit dhe sėmundjeve kardiovaskulare, rrit imunitetin dhe ndihmon nė mbrojtjen e lėkurės nga djegiet e diellit. Gjysmė pjepri pėrmban 97 kalori dhe 2 gramė fibra.

6.    Qershitė – janė tė pasura me hekur dhe flavonoide tė cilat luftojnė kundėr sėmundjeve. Po ashtu pėrmbajnė kalium, magnez, vitamina C dhe E, acidin folik dhe karoten i cili mbron zemrėn. Qershitė mund tė zvogėlojnė dukshėm inflamacionin, artritin, kolesterinėn e keq dhe rrezikun nga kanceri. Njė filxhan me qershi pėrmban 88 kalori.

7.    Agrumet dhe citrusi – tė njohura mė sė shumti pėr shijen e tyre, lėngun dhe koncentrimin e madh tė vitaminės C. Po ashtu janė burim i shkėlqyeshėm i acidit folik, fibrave dhe antioksidantėve, vitaminave dhe mineraleve tjera. Pema e citrusit ėshtė dėshmuar qė zvogėlon nivelin e kolesterinės nė gjak, zvogėlon tensionin e gjakut dhe rrezikun nga disa lloje tė kancerit. Kėto janė grejpi (gjysmėgrejpi pėrmban 47 kalori), portokajtė (pėrmbajnė 50 deri 70 mg impresive vitamina C, ndėrsa portokalli mesatarisht pėrmban vetėm 68 kalori), limoni dhe limoni i athėt (1 limon i vogėl pėrmban rreth 17 kalori) etj.

8.    Kivi – nė krahasim me portokallin, pėrmban dyfish mė shumė vitaminė C. Po ashtu ėshtė burim i shkėlqyeshėm i magnezit, kaliumit dhe vitaminave A dhe E. Ėshtė dėshmuar qė kivi forcon imunitetin dhe zvogėlon sėmundjet e rrugėve tė frymėmarrjes dhe problemet respiratore. Njė kivi me madhėsi mesatare ka 47 kalori dhe 3 gramė fibra.

9.    Papaja – ėshtė po ashtu jashtėzakonisht e pasur me vitaminė C, acide folike, karoten dhe enzimat natyrore tė tretshme qė ndihmojnė gjatė tretjes sė proteinave! Njė filxhan me papaja pėrmban 55 kalori.

10.    Rrushi i zi – pėrmban hekur, kalium, fibra dhe tėrė spektrin e antioksidantėve tė fuqishėm. Edhe pse vera e kuqe e ka marrė kėtė famė, rrushi i zi ėshtė burimi kryesor i flavonoideve, antocianineve dhe resveratolit, tė cilėt janė dėshmuar si njė nga pėrbėrėsit mė tė mirė gjatė parandalimit tė sėmundjeve tė zemrės dhe kancerit. Njė filxhan rrush pėrmban 60 kalori.



Pasi qė kjo listė pėrmban pemėt e pasura mė sė shumti me antioksidantė dhe ato qė pėrmbajnė kombinimin mė tė mirė tė pėrbėrėsve tė dobishėm, rekomandohet qė pemėt nga kjo listė t’i zgjidhni sa mė shpesh.