Studimi: Temperaturat globale do të arrijnë rekorde historike

Publikuar: 09.03.2013 - 20:28

Temperaturat e ajrit kanė arritur nivelet mė tė larta nė 4.000 vitet e fundit, thuhet sipas shkencėtarėve tė cilėt i kanė bėrė kėto matje dhe parashikojnė se nė dekadat e ardhshme do tė regjistrohet rekorde.Studimet e mėparshme, tė cilat kanė matur njė periudhė prej 1.500 vitesh mė parė, kanė sugjeruar se rritja e shpejtė e temperaturės, e cila ka ndodhur nė shekullin e kaluar, dhe e cila besohet tė jetė rezultat i aktivitetit njerėzor, ka tejkaluar n rekordet e temperaturave tė ajrit gjatė kėsaj periudhe.

Hulumtimi i ri gjithashtu e ka konfirmuar se ngrohja moderne qė po ndodh tek ne nė vitet e fundit, ėshtė unike nė kėtė periudhė tė gjatė kohore.

Shkencėtarėt pretendojnė se planeti ynė do tė jetė i ndezur aq sa ishte gjatė periudhave tė nxehta tė epokės moderne gjeologjike tė njohur si “Holocen”, dhe  ndoshta  mund tė jetė edhe mė i ngrohtė se aq, transmeton Shekulli online.

Kjo periudhė filloi 12.000 vjet mė parė, kur dielli shkaktoi shkrirjen e mburojės sė akullit pėrgjatė gjithė hemisferės veriore. Shkencėtarėt besojnė se klima e butė gjatė Holocenit ka ēuar nė rritjen e qytetėrimit njerėzor rreth 8.000 vjet mė parė dhe vazhdon tė mbajė atė, sepse  mundėson rritjen e shumėllojshmėrive tė ushqimit rreth e rrotull globit.

Pas kėsaj periudhe, temperatura u stabilizua, dhe mė pas erdhi periudha e ngrohjes, e cila zgjati pėr 5.000 vjet, thuhet sipas njė studimi tė publikuar nė revistėn "Science, Shaun Marcotte" nė Shtetet e Bashkuara.

Pas kėsaj periudhe, filloi periudha e ftohjes nė tė cilėn vikingėt. Qė u vendosėn nė zonėn e Grėnlandės, u zhdukėn nga temperaturat e ulėta. Kjo ka ndodhur nėn ndikimin e faktorėve natyrorė nė tė cilėn bimėt dhe gjallesat e ndryshme kanė arritur tė pėrshtaten.

Nėse ato ende do tė kishin ndikuar nė klimėn globale, pas disa mijėra vitesh, toka do tė hynte pėrsėri nė epokėn e akullit.

Megjithatė, shkencėtarėt besojnė se kjo gjė tani nuk do tė ndodhė, pėr shkak tė njė efekti tė madh tė akullit i cili do ta frenojė.