Vatikani ekspozon dokumentet sekrete

Publikuar: 04.03.2012 - 13:37

Ekspozita e dokumenteve nga Arkivi sekret i Vatikanit, e titulluar ''Dritė nė arkiv: Zbulimi i arkivit sekret tė Vatikanit (Lux in Arcana: The Vatican Secret Archive Reveals Itself) ėshtė hapur nė muzetė e Romės. Do tė qėndrojė e hapur deri nė shtator.

Kjo ėshtė hera e parė nė histori qė Vatikani pranon t’ia prezantojė publikut botėror njė numėr tė madh dokumentesh nga Arkivi sekret, pėrfshirė edhe dokumentet pėr gjykimin e Galilo Galileit para 400 vjetėsh kur ai u dėnua nga inkuizicioni pas konstatimit se Toka rrotullohet rreth Diellit.

Aty gjendet edhe vendimi pėr largimin nga Kisha tė Martin Lutherit. Po ashtu mund tė shihet edhe letra tė cilėn anėtarėt e Parlamentit anglez i shkruanin Papa Klementit VII, mė 1530, duke i kėrkuar tė prishė martesėn e Henry VIII mė gruan e tij tė parė Anne Boleyn. Letra qė paraprinte divorcit ėshtė vetėm njėri prej artefakteve nė mesin e 100 sosh qė sjell kjo ekspozitė. Kjo ėshtė hera e parė qė Vatikani lejon qė dokumentet e Arkivit sekret tė dalin jashtė kur janė ekspozuar nė muzetė e Romės. Por ajo ēfarė sjell ekspozita nuk pėrfundon me kaq. Letrat, tė cilat Papa i kishte shkėmbyer me Adolf Hitlerin, Mozartin dhe me nipin e Genghis Khanit, po ashtu janė ekspozuar.

“Qėllim i kėsaj ekspozite ėshtė qė tė dalin nė dritė burimet historisė dhe publiku i gjerė tė ketė qasje nė dokumentet qė kanė krijuar historinė e Evropės, por jo vetėm tė saj”, ka thėnė pėr Reutersin arkivisti Pier Paolo Piergentili.

Dokumentet datojnė prej shekullit VIII deri nė shekullin XX dhe ruhen nė raftet perimetri i tė cilėve kap 85 kilometra, nė vende tė ndryshme nė kėtė shtet autonom. Njė pjesė e koleksionit ėshtė e hapur edhe pėr studiuesit.



Foto-legjenda: Pėr herė tė parė, Vatikani ka ekspozuar dokumente nga Arkivi sekret. Letrat tė cilat Papa i kishte shkėmbyer me Adolf Hitlerin, Mozartin dhe me nipin e Genghis Khanit, janė vetėm disa prej dokumenteve tė ekspozuara